Dĩ nhiên, phía sau khăn nhung, quần lĩnh với áo cài khuy bấm ấy, cô gái Việt vẫn phải biết gìn giữ hương đồng gió nội như giữ lấy hồn Việt đẹp đẽ của dân tộc mình
Bữa qua em đi tỉnh về / Đợi em ở cuối con đê đầu làng / Khăn nhung quần lĩnh rộn rã / Áo cài cúc bấm em làm khổ tôi. Hoa chanh nở giữa vườn chanh / Thầy u mình với chúng mình chân quê. Nên, Âu phục mới dần dà thay thế Việt phục, com lê cà vạt thay cho áo the khăn xếp, áo dài tân thời hay váy Tây thế chỗ áo tứ thân và chiếc quần nái đen với khăn mỏ quạ thì không mấy cô gái dùng nữa.
Cách tân không phải là khuấy nước trong thành đục, đổi trắng thay đen, tung thả hỏa mù, càng không phải vọng ngoại vô lối để biến mình trở nên kẻ nhai lại những cái người ta đã vứt bỏ. Ai cũng biết rõ mười mươi thế giới đang hội nhập mạnh mẽ trên mọi lĩnh vực: Kinh tế, chính trị, văn hóa, quân sự, ngoại giao. Đều hướng tới: Thương người như thể thương thân.
Cứ giật thột nghĩ rằng, nếu không có những chuyện cướp, giết, hiếp ấy thì báo chí sẽ tẻ nhạt vô vị lắm sao?! Không khỏi thở dài khi nghe một vị lãnh đạo nói rằng: Nước mình, đi đến đâu tôi cũng gặp chuyện buồn.
Chẳng phải tình cờ mà dân tộc ta coi Hùng Vương là “Vua” của muôn đời. Dân tộc ta đã chọn lựa hấp thu phần đông những cái phù hợp, tiến bộ của “người ta” để làm phong phú thêm, đa dạng hơn nền văn hóa “nhà mình”. QĐND - nhà thơ Nguyễn Bính, bởi quá si cái quê mùa của xứ sở hoa chanh mà vân vi đến mất ăn mất ngủ với chiếc khuy bấm trên áo cô thôn nữ bữa qua vừa đi tỉnh về.
Chiếc cúc bấm chắc chẳng làm khổ nhà thơ đến vậy, phải hàng trăm năm trước đó, những cô gái thôn quê thắt đáy lưng ong không mặc yếm lụa sồi có cái dây lưng đũi nhuộm hồi sang xuân.
Tôi lại vu vơ nghĩ tới chiếc cúc bấm. Sự cống hiến, trung thực lắm khi không được ghi nhận đúng mực. Người ta ví von rằng, trong thời đại kỹ thuật số thì Trái Đất là ngôi làng lớn của nhân loại.
Thực ra, Nguyễn Bính đâu khổ vì chiếc khuy bấm trên áo cô thôn nữ mà chỉ xót xa trước sự xói mòn, phai bạc của bản sắc văn hóa dân tộc trước sức tiến công của văn hóa ngoại lai theo gót giày viễn chinh thực dân phương Tây nhập cảng vào nước ta.
Chân quê đâu phải là quê mùa mà là văn hóa truyền thống đấy bạn ạ. Áng, mấy ai nói về lòng chung thủy mà vừa hàm súc lại thâm thúy nhưng rất giản dị như thế này: Chồng ta áo rách ta thương / Chồng người áo gấm xông hương mặc người. Cái ác, cái xấu đang tìm cách len lách vào từng gia đình, từng con người.
Có nhẽ, không phải chỉ Nguyễn Bính mà hàng vạn, hàng triệu người dân ta thời ấy đều muốn kêu lên: Van em em hãy giữ nguyên quê kệch để cho hương đồng gió nội chẳng bao giờ bay đi. Chớ nghĩ rằng tiên sư ta cổ hủ, xoành xoạch giữ lấy cái lý lẽ: Ta về ta tắm ao ta / Dù trong dù đục ao nhà vẫn hơn mà các bậc tiền bối đáng kính đã từng dặn dò con cháu: Đi một ngày đàng học một sàng khôn.
Đổi mới văn học không phải là thoát ly quay lưng lại dân tộc, ngông nghênh đứng ngoài đời sống giang sơn, chửi bới bôi nhọ tiền nhân, giải thiêng giễu nhại các nhân vật lịch sử, các anh hùng đã được quần chúng tôn thờ, náo nức đề cao sự thô tục nhơ, kích động bạo lực, cổ súy cho lối sống thấp hèn, ích kỷ.
Tiên tổ tiên tổ mình đã để lại những giá trị làm người, những di sản văn hóa truyền thống tốt đẹp không lẽ con cháu lại sớm lãng quên từ.
Đồng hành với họ là những người mẫu, siêu mẫu cực kỳ cao ráo thon thắt hấp dẫn trong ánh đèn lung linh lộng lẫy của các sàn diễn.
Nó ảnh hưởng không nhỏ tới việc hình thành tư cách của lớp trẻ.
Nó rất cần được thấm thía vào cuộc sống bữa nay khi những buộc ràng, quy cách ứng xử trong gia đình ngày càng lỏng lẻo hơn và chừng như nhiều thảm kịch đang xảy ra trong không ít mái nhà, căn hộ. Sự cởi mở trong thời trang không có tức là hướng tới những kiểu quần áo te tua, kỳ quặc, là kiểu váy mỏng và ngắn, mặc mà như không mặc. Sự “thái quá” của nhà thơ đã để lại cho dương gian bài thơ Chân quê nổi danh viết ra từ năm 1936 mà đến giờ đọc lại, ngâm lại vẫn cứ hay khôn cùng.
Thì đến lúc phải rộn ràng với khăn nhung, quần lĩnh. Không dân tộc nào, quốc gia nào có thể tồn tại, sống một mình một cõi trong thời đại toàn cầu hóa này. Hát quan họ trên thuyền trong hội Lim (Bắc Ninh). Xin quay trở lại với Chân quê. Trong buổi đầu, sự thay đổi y phục mang tên tân thời đó vững chắc cũng phải chịu rất nhiều tiếng bấc, tiếng chì của cõi trần.
Thời buổi hiện giờ, rất dễ biến mình thành kẻ “nô lệ văn hóa” mà cứ ngỡ rằng đấy là sự đương đại, mới mẻ cao sang. Khái niệm “công dân toàn cầu” không bao hàm việc đánh mất bản sắc dân tộc mình.
Những vụ cướp của, giết người, cưỡng hiếp trở nên tin hot, bài hot trên một số tờ báo viết, báo mạng.
Đó là gì nếu không phải là những giá trị tốt đẹp mà tiên nhân tiên sư cha ta đã xây đắp nên bằng mồ hôi và máu, bằng sức lực và trí óc của mình. Tuy nhiên, sòng phẳng mà nói, không phải thứ gì có cỗi nguồn từ phương Tây nhập cảng vào nước ta đều có hại, ngược lại, qua quá trình giao thoa hấp thu thì không ít giá trị văn hóa của họ đã góp phần làm cho dân tộc ta sáng sủa, văn minh hơn.
Một thông điệp rất rõ ràng hiện ra: Ta là người Việt Nam mang trong mình dòng máu Lạc Hồng. Công cha như núi Thái Sơn / Nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra là câu ca dao cảm động nói về tấm lòng ba má. Ngược lại, người ta chẳng thể là “công dân toàn cầu” đích thực khi họ chưa phải là công dân thực sự của giang san mình.
Ông cha ta vốn hay kiệm lời và rất dung dị trong khuyên bảo con cháu. Hài lòng hội nhập là điều không phải tranh luận, bởi đó là quy luật phát triển tầng lớp loài người; thế giới sẽ về đâu nếu các dân tộc không có niềm tin vào nhau và lấy đối đầu thay cho hội thoại, lấy xung đột thay cho hợp tác, lấy thù địch thay cho hòa hợp.
Chiếc khuy bấm nghiễm nhiên trở thành thân thuộc và biến thành “biểu tượng” của sự cải cách thời trang trên đất Việt (?!) mở đường cho rất nhiều mốt ăn mặc, xu hướng thời trang ra đời và phát triển đến chóng mặt sau đó.
Hôm nay, nhiều tiếng tăm của các nhà thiết kế thời trang nổi danh trong và ngoài nước không mấy xa lạ với người Việt, nhất là các bạn trẻ.
Một xã hội mà ai cũng biết “quốc nạn” tham nhũng đang hoành hành như cơn bão ngầm khôn cùng hiểm, không ít cuộc chạy đua, giành giật chức vị, quyền lực đang xảy ra đó đây, con người thiếu niềm tin vào nhau, vàng thau thật giả lẫn lộn, muôn chuyện khó lường, khó đoán định làm sao.
Uống nước nhớ nguồn là cách nói về lòng hàm ơn, tri ân tiên nhân, tổ sư. In không ít trên báo đã được những người bán báo dạo rao ra rả mỗi sớm. Tuy nhiên, cái gì cũng có tính hai mặt của nó; ranh giới tốt - xấu, hay - dở thỉnh thoảng rất mỏng mảnh. Những câu chuyện, những mẩu tin về sự lừa lọc, giả trá, bạo lực. Mấy dẫn dụ quen thuộc tôi vừa kể ra chính là truyền thống đấy.
Đây không phải là nỗi buồn chiến tranh mà là nỗi buồn của thời hòa bình khi rất nhiều giá trị tư tưởng, đạo đức, văn hóa truyền thống đã và đang bị xuống cấp, thoái hóa, băng hoại nghiêm trọng, rất nghiêm trọng.
Mỗi sơn hà, mỗi dân tộc chỉ là một căn nhà trong ngôi làng lớn đó. Sơn hà này cũng thế, hòa nhập nhưng không hòa tan, phải biết giữ gìn và phát triển bản sắc dân tộc trong mọi hoàn cảnh cảnh huống như tổ tông tổ sư mình. Lỗi là ở ta chưa biết gạn đục khơi trong, chưa biết người biết ta một cách thấu tỏ và còn thiếu lần khần suy lựa khi có rất nhiều thứ ùa đến ào vào.
Quê tôi còn có câu này: Làm anh làm ả thì ngả mặt lên. Quyến rũ hấp dẫn không phải là khêu gợi thô thiển hay càng không phải là chạy theo nhục dục, khiêu dâm. Thương người khác như thương mình, đó là gì nếu không phải là mục đích cao cả của những đạo thực sự. Chị ngã em nâng là thành ngữ nói về tình cảm anh chị em.
Qua thời yếm lụa sồi, khăn mỏ quạ, quần nái đen. NGUYỄN HỮU QUÝ Giáo sư, tấn sĩ, Nhà giáo quần chúng Trần Văn Bính: phong lưu mà thiếu văn hóa là mầm mống đại họa 5 thí dụ liên can đến văn hóa truyền thống và hội nhập Nghe ca trù trên máy iPhone 5!.
Trong mỗi gia đình cũng thế, dù hiện đại đến bao lăm thì sự biết ơn cha ông, kính trên nhường dưới, thương yêu hòa thuận, chung thủy trọn vẫn là những chuẩn mực không gì thay thế được.
Chiếc cúc bấm không làm cho ai khổ cả. Và, còn có cả dềnh dang áo tứ thân, khăn mỏ quạ, quần nái đen nữa chứ. Ảnh: XB. Và, đây là một nhân sinh quan đầy lòng vị tha mà cả Đức Phật lẫn Đức Chúa Giê-su.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét