Tôi nói điều này không hoàn toàn ở giác độ nghề mà với tất tật những gì Đại tướng nói và viết ra chúng ta đọc được và tôi được chứng kiến
Và một điều đặc biệt hơn, vào thời khắc xuất bản những cuối sách đó, Đại tướng là người độc nhất còn sống. Khi gặp con trai cố Tổng thống Mỹ Kennedy, ông nói rằng thế hệ trẻ của nước Mỹ đã chứng kiến một cuộc chiến tranh rất khốc liệt, nhưng các bạn hãy đọc lại lịch sử để thấy có một thời nước Mỹ từng là đồng minh của Việt Nam, chống phát xít Nhật.
Truyền thống quan trọng nhất mà Đại tướng nhắc đến và muốn chứng minh là truyền thống hòa hiếu của dân tộc ta. Đó là thái độ cần học hỏi rất đáng quý đối với người trẻ. Luôn nhìn với con mắt của người có trách nhiệm Là một nhà sử học, ông có nhận xét gì về con trần thế thường của Đại tướng? Cái lớn nhất của một con người đã sống trọn một thế kỷ, trải nghiệm qua tất những biến cố quan trọng của thế kỷ ấy, ở vị trí của những người đóng vai trò quyết định của lịch sử mô tả ngay ở điều Đại tướng nói: Đó là ông luôn hoàn thành mọi nhiệm vụ mà Bác Hồ giao cho và cũng là nhiệm vụ lịch sử giao cho, với tinh thần “dĩ công vi thượng”.
Cậu giúp việc tôi nhưng tôi có quyền dùng hay không dùng. Đại tướng được những người tiến bộ trên thế giới suy tôn, có lẽ không chỉ là tài thao lược trên chiến trường, mà hẳn còn vì có gì rất điển hình của nghệ thuật quân sự Việt Nam? Tôi nghĩ Đại tướng đã phát huy được truyền thống của dân tộc.
Đó chính là thước đo quan trọng nhất để đánh giá một con người. Tôi nghĩ một con người điềm nhiên trước bất kỳ một thử thách nào, đấy là con người tri túc (biết đủ điều cần biết). Cũng như khi Bác giao cho Đại tướng đứng đầu quân đội, Người đã đặt một cái tên - biệt danh cho Đại tướng là Văn, như một lời nhấc quân sự thực chất nền tảng của nó cũng là văn hóa, gắn liền với sự nghiệp cứu nước.
Tôi rất nhớ lần tôi đến phỏng vấn ông, khi tôi nhắc đến câu chuyện ông làm thuê tác kế hoạch hóa gia đình, ông nói rất thản nhiên rằng “đấy cũng là một nhiệm vụ được giao” và ông đã hoàn tất nhiệm vụ đó. Điều quan trọng là phải làm khôn cùng của mình.
Cảm ơn ông ! Nguyễn Minh Tuấn thực hành. Nếu Bác không giao toàn quyền quyết định cho Đại tướng ở trận mạc, nếu có một bộ máy quan tiền nâng lên đặt xuống, chắc không bao giờ có được thắng lợi có tính chất lịch sử quyết định. Có người hỏi vì sao cuộc đời Đại tướng lại gắn với con đường binh nghiệp, dù không có quá trình chuẩn bị thường nhật nào về quân sự, Đại tướng đáp rằng điều ấy nên hỏi chủ toạ Hồ Chí Minh.
Và rút cục, tôi thấy ông là người rất tin tức vào mai sau. Dù với mọi tiêu chí khác nhau, ở mọi thời đại từ lịch sử chiến tranh thế giới trước công nguyên đến nay, hoặc chỉ riêng thế kỷ 20, thì đều có Đại tướng.
Con người ông, dù cương vị nào cũng đặt ích lợi nhà nước, dân tộc lên trên, thậm chí trên cả bản thân mình. Tôi thấy ông là người hết sức nghiêm chỉnh. Nhưng tôi rất muốn cậu đã làm việc gì, phải làm đến nơi đến chốn”. Dòng người chảy không dứt về 30 Hoàng Diệu, nhà tang lễ suốt gần 10 ngày qua, gợi cho ông điều gì? Chúng ta đang được chứng kiến một thời điểm mà lòng người, lòng dân hướng về vị Đại tướng của dân tộc trong thời khắc ông ra đi.
Bởi vậy, đời trẻ Mỹ cũng như thế hệ trẻ Việt Nam phải có nghĩa vụ viết tiếp những trang sử hữu hảo, hòa bình, trên những bài học từ chiến tranh. Chúng ta có thể có những cách tiếp cận khác nhau, có quan điểm khác nhau đánh giá về một nhân vật lịch sử, nhưng không có gì bằng thời gian và ưng ý người.
Nhà sử học Dương Trung Quốc. Tôi cho rằng một trong những cái để tạo nên phẩm chất ấy, có nhẽ bởi ông cũng là một nhà sử học, ông nhìn thấy cái tất yếu trong cuộc sống.
Chiến công nổi bật của Đại tướng là thắng lợi lịch sử Điện Biên Phủ. Tầm vóc của Đại tướng chỉ có thể so sánh với chính ông mà thôi. Luôn vì việc công, để việc công lên trên. Nhưng Đại tướng lại nói về mình với toàn bộ sự khiêm nhượng đó là phải hoàn thành mọi nhiệm vụ Bác giao cho, vì đó cũng là nhiệm vụ của lịch sử.
Bản thân tôi có lần được chuẩn bị tư liệu để Đại tướng phát biểu tại Ấn Độ - sự kiện đó như dấu mốc cho sự khởi đầu nghiên cứu, phát huy tư tưởng Hồ Chí Minh. Không phải danh tướng nào trên thế giới cũng được ghi danh như thế. Ở riêng giác độ quân sự, chúng tôi ghi nhận trong rất nhiều công trình mang tính chất tổng kết lịch sử thế giới trong thế kỉ 20 mà tôi đọc được, không có công trình nào mà không ghi danh Đại tướng.
Là nhà nghiên cứu lịch sử ông đánh giá ra sao về tầm vóc của Đại tướng Võ Nguyên Giáp trong lịch sử Việt Nam và thế giới? Đánh giá về tầm vóc của Đại tướng thì đúng như Đại tướng từng nói, phải gắn với thời đại của chính ông, đặc biệt là với Chủ tịch Hồ Chí Minh. Là chủ toạ Hội danh dự của chúng tôi, nhưng ông không làm hình thức mà theo rất sát từng việc, coi trọng mọi người. Sau này tôi có hỏi Đại tướng “sao lúc đó anh rất khen em cơ mà không thấy dùng gì”? Đại tướng bảo “Không.
Nhưng khi phát biểu chính thức tôi chẳng thấy dấu ấn gì của mình. Bằng con mắt tinh đời, chủ toạ Hồ Chí Minh đã chọn ông – một trí thức trẻ, nhưng có thể nói quá cố không hề gắn với quân sự.
Tôi chuẩn bị rất công phu, được Đại tướng khen và đọc rất kỹ. Trong những lần gặp gỡ với Đại tướng, điều gì để lại ấn tượng đích thực sâu sắc trong ông? Tôi may mắn được gặp Đại tướng khi ông không còn giữ cương vị gì trong Đảng và Nhà nước.
Thí dụ cuộc chuyện trò của ông hai lần với tướng McNamara tiếp xúc với các đồng minh cũ, hay chuyện Đại tướng xúc tiếp với con trai Tổng thống Kennedy, ông luôn nhắc đến truyền thống của dân tộc.
Lúc đó còn có Phùng Chí Kiên, những người khác được đào tạo chính quy, nhưng vì sao Bác lại giao cho Võ Nguyên Giáp trọng trách đó, chỉ có Chủ tịch Hồ Chí Minh mới đáp được.
Nó gợi lại cho một đời đã chứng kiến lễ tang của chủ toạ Hồ Chí Minh.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét