Kịch bản tồi tài năng tệ.

Đây là lần thứ 43 kể từ năm 2010, phe Cộng hòa bỏ thăm chống hoặc trì hoãn dự luật cải cách y tế nhiều tham vọng của Tổng thống. Để có kinh phí cung cấp bảo hiểm sức khỏe cho người dân, chính quyền Ô-ba-ma buộc phải đề xuất tăng thuế 5% đối với người có thu nhập từ một triệu USD/năm trở lên. Kịch bản đó còn tối dạ hơn nhiều. Sự đối đầu dai dẳng giữa hai phe Dân chủ và Cộng hòa trong "cuộc chiến ngân sách" đang đe dọa làm thất bại hoàn toàn nỗ lực phục hồi nền kinh tế số một thế giới.

Chỉ các cơ quan và ngành thực thi các nhiệm vụ xung yếu, như kiểm soát không lưu, rà hành khách, tòa án liên bang, cơ quan bưu chính và nhân viên an ninh nội địa tiếp chuyện làm việc. Trong "cuộc cân não" trước phút chót, các thượng nghị sĩ đã hai lần phủ quyết dự luật tài chính khẩn cấp do Hạ viện phê duyệt, chỉ vì các hạ nghị sĩ Cộng hòa không trường đoản cú "điều khoản đính kèm".

Tuy nhiên, phe Dân chủ cũng không nhân nhượng và tuyên bố không chấp thuận bất kỳ thay đổi nào trong chương trình Obamacare. Nếu đến giữa tháng này, cả hai phe vẫn thất bại trong việc ưng chuẩn mở mang "giới hạn vay", Mỹ sẽ phá sản và nền kinh tế số một thế giới đang hồi phục chuệch choạc có thể bị bại liệt, gây chấn động kinh tế toàn cầu. Cuộc chiến ngân sách một lần nữa phơi bày những dị đồng cố hữu và dằng dai giữa các chính trị gia thuộc hai phe ở Mỹ, bất chấp những hậu quả nhãn tiền.

Trong lần Chính phủ Mỹ đóng cửa trợ thì hồi đầu năm 1996, đã có khoảng 800 nghìn viên chức liên bang phải nghỉ việc; ngành du lịch, một trong những rường cột kinh tế Mỹ, lểu đểu vì những địa điểm hút khách phải đóng cửa.

Chỉ ít phút trước ngưỡng cửa ngày 1-10, giờ Mỹ, thời điểm bắt đầu tài khóa 2014, Giám đốc Văn phòng quản lý ngân sách Nhà trắng X. M. Các chuyên gia dự báo, chính phủ ngừng hoạt động lần này có thể gây thiệt hại khoảng 200 triệu USD /ngày chỉ riêng ở khu vực Oa-sinh-tơn.

Mấu chốt bàn cãi giữa hai phe là Đạo luật cải cách y tế của Tổng thống Ô-ba-ma, còn được biết đến với tên gọi Obamacare. Tổng thống Ô-ba-ma đã ký ban hành đạo luật đảm bảo binh sĩ được trả lương trong thời gian chính phủ tạm ngừng hoạt động, nhằm duy trì các nhiệm vụ thường trực. Bơ-oen đã chỉ thị các cơ quan liên bang bắt đầu vận dụng các biện pháp đặc biệt thực thi "kịch bản" chính phủ phải đóng cửa trợ thời, do cạn kiệt ngân sách tài khóa 2013 (đến hết ngày 30-9).

Theo quy định trong đạo luật này, vơ công dân Mỹ buộc phải có bảo hiểm sức khỏe trước năm 2014, trong khi ở Mỹ hiện có khoảng 50 triệu người (chiếm 16% dân số) không có bảo hiểm y tế. Thế bế tắc tại QH Mỹ càng hiểm hơn, khi các nghị viên sắp sửa bước vào một cuộc chiến lớn hơn, đó là dự luật nâng trần nợ công.

Trong lần "nhượng bộ" hôm 29-9, các hạ nghị viên thuộc đảng Cộng hòa đã thông qua dự luật ngân sách trợ thì, trong đó gia hạn ngân quỹ cho chính phủ hoạt động đến ngày 15-12 tới, nhưng lại đính kèm "điều khoản khó chịu" là hoãn một năm thi hành đối với chương trình Obamacare và hủy bỏ quy định áp thuế (23%) đối với các thiết bị y tế, cho đến ngày 1-1-2015. Các biện pháp trong "kịch bản tồi tệ" mà Nhà trắng phải cắn răng thực hiện là hệ quả trực tiếp của cuộc giằng co lợi ích bất phân thắng bại giữa phe Dân chủ kiểm soát Thượng viện với phe Cộng hòa chiếm đa số tại Hạ viện.

Trọn một hôm sớm tranh biện căng thẳng giữa hai viện QH Mỹ, "xứ cờ hoa" vẫn không tránh được kịch bản tệ lậu: Lần đầu trong 17 năm qua, các cơ quan chính phủ liên bang phải ngừng hoạt động tạm thời vì hết ngân sách. Và trong lần mới nhất này, họ đã để lộ mục đích muốn chính phủ đóng cửa tạm làm sức ép buộc ông Ô-ba-ma phải nhượng bộ và trường đoản cú ý định tăng "thuế nhà giàu".

Và đây chính là "điểm yếu" trong dự luật an sinh từng lớp của ông Ô-ba-ma mà phe Cộng hòa lợi dụng để phản đối kịch liệt, bởi "giới nhà giàu" vốn có ảnh hưởng nhất thiết tới lá phiếu dành cho các nghị sĩ Cộng hòa không sẵn sàng san sẻ gánh nặng thuế. Ước tính, có từ 800 nghìn đến một triệu công chức trong tổng số 2,8 triệu nhân viên làm việc cho chính phủ liên bang phải nghỉ việc không lương; 14 triệu quân sĩ đấu thi hành nhiệm vụ nhưng chịu cảnh "chậm lương"; gần như tuốt tuột viên chức Cơ quan hàng không vũ trụ Mỹ (NASA) phải ngồi nhà; các công viên nhà nước, thư viện, viện bảo tồn cũng phải đóng cửa.

Obamacare đặt đích giúp khoảng 32 triệu người trong số đó được hưởng các dịch vụ y tế duyệt y bảo hiểm.

Sơn Ninh. Trọn một ngày đêm 30-9, với một loạt đề xuất và các cuộc bỏ phiếu ưng chuẩn tại Hạ viện, rồi lại phủ quyết tại Thượng viện, dự luật ngân sách 2014 vẫn không qua được "cửa ải" Quốc hội.

Các nghị sĩ hai phe cùng đổ lỗi cho nhau không nhượng bộ.