Đây cũng là một nét hiếm gặp ở những ngôi đình khác
Người ta không hiểu lý do vì sao, hàng trăm người thợ được huy động chạm khắc và đục đẽo cột kèo nhưng không có một sai sót nào.
Ông đã gặp và đem lòng thương mến cô gái Nguyễn Thị Nguyên. Hai người đã nên vợ nên chồng và có một đời sống hạnh phúc. Ngôi nhà đã được tổ chức UNESCO châu Á- thái hoà Dương chọn là di tích cần được bảo vệ. Tòa Bái Đường (Đại Đình) là công trình quan trọng nhất của đình với thiết kế hình chữ nhật dài 20m, rộng 14m chia làm bảy gian, hai chái nằm trên nền cao bó đá xanh có hai bậc cấp.
Sắc thái và hình hài mỗi con long, ly, quy, phượng cũng rất khác nhau, không có sự lặp lại hay trùng hợp. Cũng chính bởi điều này mà đình Đình Bảng trở thành biểu tượng về người đàn bà gánh vác tháo vát, hết lòng thương yêu và tôn thờ chồng.
Đình cũng được xây dựng lâu nhất trong lịch sử xây dựng đình, kéo dài 36 năm, từ 1700 - 1736 mới hoàn thành. Mọi nét chạm trổ đều được làm thủ công bằng tay, với con mắt nghệ thuật tài tình của những người con thường ngày trên quê hương Đình Bảng.
Người dân nơi đây rất tự hào cho rằng Đình Bảng là vùng đất của những người con dâu gánh vác. Sau khi xây dựng xong nhà của mình, hai vợ chồng quan Thạc Lượng đã cùng nhau bàn bạc với dân làng và tuyển các thợ giỏi để xây dựng đình làng.
Lớn lên, với quyết tâm giúp nước giúp dân, dẹp trừ bạo loạn, ông đã từ nhiều lời mời gọi xa hoa với công việc an nhàn chốn kinh kỳ để xung phong làm chức quan trấn thủ (tương đương với lính biên phòng ngày nay - PV), chuyên đi trấn giữ tại các vùng biên ải.
Người ta đặt nhiều giả thuyết về cách vận tải của bà, và lúc khó lý giải nhất thì ai cũng chặc lưỡi cho rằng đó là vì ái tình bà dành cho người chồng của mình quá lớn. Kiến trúc nhà sàn thân thiện, lấp ló dưới mái đình cong vút cổ kính khiến ngôi đình trở thành quyến rũ hơn trong mắt của khách thập phương. Nhận nhiệm vụ tại xứ Thanh, ông không quản ngại rời quê hương đến Thanh Hóa, bảo vệ miền biên thùy và định cư luôn ở đó.
Chúng dùng mánh lới, buộc xích sắt vào chân cột đình, dùng xe kéo đổ đình nhưng không thành. Bức lưỡng nghệ (một con đực, một con cái) phục chầu mỗi con một vẻ, rất sinh động.
Điều này nếu chỉ nhìn bằng mắt thì khó phát hiện. Mái đình tỏa rộng, chiếm đến 2/3 chiều cao tổng thể của đình tạo sự kỳ bí và bề thế. Kể cả những vảy trên thân rồng cũng được người thợ tẩn mẩn luồn lách đục khoét sao cho không một cái nào giống nguyên cái nào.
Nên, dù điều kiện đường xá xa xôi và phương tiện tải khó khăn đến mấy bà vẫn quyết tâm làm cho bằng được. Bức cửa Võng được chạm lộng phối hợp với chạm nổi tinh xảo trên cả 7 lớp, 9 ô với các đề tài tứ linh, tứ quý. 28 bộ long và hàng chục bộ ly, quy, phượng, không một bộ nào giống nhau về hình thể cũng như kích cỡ.
Gỗ hầu hết do bà Nguyên chuyển từ Thanh Hóa quê mình ra, là gỗ lim chuẩn, được tuyển lựa khá kỹ về chất lượng.
Đình được xây dựng cao hơn mặt đất chừng một mét với những cột trụ chống bằng gỗ lim to, chắc và nhuộm màu trầm tích của thời kì gần 300 năm có lẻ.
Ông Luân san sẻ: "Trong tổng số 84 cột đình, người ta đo được không một chiếc cột nào có chu vi bằng chiếc cột nào.
Ngôi nhà ấy ngày nay do ông Nguyễn Thạc Sủng, là hậu duệ dòng họ Nguyễn Thạc ở Đình Bảng nhòm và giữ gìn. Đó là hình ảnh bà Nguyễn Thị Nguyên, vợ quan trấn giữ Nguyễn Thạc Lượng. Bi ểu t ượng c ủa chi ến th ắng Khi thực dân Pháp xâm lược, chúng đã chiếm đóng cả vùng Đình Bảng và mưu mô phá đình.
Đến thời Lê Sơ xuất hiện bà Nguyễn Thị Nguyên, người có công mang gỗ lim từ Thanh Hóa ra làm đẹp cho quê chồng. Sau nhiều dã tâm của kẻ thù muốn phá hoại không thành, ngôi đình đã trở nên biểu trưng thắng lợi kẻ thù xâm lăng của mảnh đất Đình Bảng anh hùng
Mỗi cột mang một con số khác nhau. Bên cạnh đó còn những bức chạm rồng tuyệt xảo như: Long vân đại hội, Ngũ long tranh châu, Lục long ngự thiên.
Ngôi đình c ủa nh ững đi ều đ ặc bi ệt Một nét lạ trong kiến trúc đình Đình Bảng đó là thiết kế đình nhà sàn. Những chiếc cột trụ to, đường kính bằng tay hai người ôm mới hết khiến ai đến đây cũng phải trằm trồ khâm phục khi biết thảy số gỗ ấy được bà Nguyên, vợ quan Thạc Lượng cho người vận chuyển từ Thanh Hóa ra. Bi ểu t ượng c ủa ng ười dâu hi ền v ợ th ảo Đình Đình Bảng thờ ba vị thành hoàng: Cao Sơn bệ hạ (thần núi), Thủy bá thánh thượng (thần Nước) và Bách lệ thánh thượng (thần đất).
Hàng nghìn chi tiết được chạm khắc trong đình không có một chi tiết nào trùng lặp. Nhưng điều mà người ta quan hoài và thầm cảm phục là mặc dù kích cỡ các cột không giống nhau nhưng kiến trúc đình tổng thể không hề bị khập khiễng”. Ngày nay, người dân Đình Bảng tự hào coi nhà văn Nguyệt Tú là một hình mẫu lý tưởng tiếp nối truyền thống dâu hiền vợ thảo, người có công chăm lo gia đình, là hậu phương vững chắc cho chồng có được một danh vị đáng nể là nguyên chủ toạ Quốc hội Việt Nam, ông Lê Quang Đạo.
Hàng nghìn họa tiết trong ngôi đình không cái nào giống nhau. Sau đó chúng lại mưu mô dùng bộc phá để phá bỏ. Bà Nguyên không quản đường xá bóng gió nặng nhọc để mang về một điều gì đó thật là có ý nghĩa, đóng góp vào sự phát triển của quê hương người chồng mà bà rất mực tôn thờ và yêu kính. Người ta gọi đó là một đình Đình Bảng thu nhỏ bởi những nét tương đồng hiếm có của hai kiến trúc này.
Trong lịch sử đã từng xuất hiện Nguyên Phi Ỷ Lan từng hai lần nhiếp chính với những đóng góp to lớn cho triều đại nhà Lý phồn thịnh. Trước khi chủ xướng việc xây dựng đình làng, bà Nguyên đã cùng chồng tạo nên một kiến trúc nhà độc đáo.
D ương Thu. Nhiều dấu hỏi đươc đặt ra cho các đời đời sau luận bàn và khâm phục. Mỗi bức chạm khắc ở đình là một tác phẩm không lặp lại tạo nên sức quyến rũ kỳ lạ. Đó đều là những đường trỗ vô cùng tinh xảo. Bức Võng mở ngang một gian, kéo dài từ Thượng lương xuống Hạ xà. Để tỏ lòng yêu chồng, cảm ơn miền quê đã sinh ra đức trượng phu tuyệt vời của mình, bà Nguyên đã không quản ngại bí ẩn giấu chồng, về tận quê hương Thanh Hóa tìm những cây gỗ lim to đẹp nhất với ý tưởng xây dựng đình làng.
Ông Đặng Đình Luân, trưởng ban quản lý di tích đình Đình Bảng cho biết: "Vào thời khắc những năm 2000 khi Nhà nước về khảo sát để trùng tu xây dựng đình mới phát lộ ra nhiều điều đặc biệt. Được xây dựng trên thế đất tụ thủy tang phong, tức thị nằm trên lưng của một con nhện khổng lồ, đình Đình Bảng được coi là kiến trúc tuyệt hảo trong số những kiến trúc cổ của Việt Nam.
Người đến đình không chỉ có lòng tâm linh mà còn bị mê mẩn bởi những đường nét kiến trúc và chạm khắc tinh xảo như thế. Bức bát mã quần phi được biểu đạt khôn xiết sống động giúp người xem thấy được sự khoáng đạt và nét thái bình của mảnh đất này qua hình ảnh và tư thế của từng chú ngựa, không con nào giống con nào.
Tuy nhiên, rất may là đội thiếu niên du kích Đình Bảng phối hợp với lực lượng quân và dân khi dò xét phát hiện đã kịp thời ngắt được dây khiến bộc phá không nổ. Đến khi hết tuổi cống hiến, ông Lượng về quê hương Đình Bảng cùng người vợ phụ trách tháo vát hết lòng thương yêu chồng con. Sự cuốn hút trước tiên với du khách là bức cửa Võng lớn ở cung giữa thuộc gian bên ngoài.
Khi bước chân qua cửa tam quan, mọi tinh hoa của nghệ thuật chạm khắc của thế kỷ XVIII khiến người ta phải buông những câu trằm trồ khâm phục. Cho đến hiện thời, gần 300 năm đã trôi qua, nhưng vào những dịp việc làng, hàng nghìn người ngồi lên sàn đình cùng một lúc mà ngôi đình vẫn rất chắc chắn.
Tục truyền, Nguyễn Thạc Lượng thuở nhỏ học rộng tài cao sáng dạ hơn người. Tuy nhiên, với đình Đình Bảng, bên cạnh những ý nghĩa truyền thống, người dân khắp vùng còn nhắc mãi và tôn thờ như một tượng trưng của người dâu hiền vợ thảo.
Khi khớp các cột với nhau, mọi thứ đều chặt một cách hoàn hảo đến không ngờ.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét