Đối với bên mắc nợ là tổ chức, DN, có những trường hợp họ chỉ xác nhận nợ mà không có phương án trả nợ, hoặc yêu cầu được trả dần với kế hoạch dài
Thứ hai, không rõ về phương thức xử lý tài sản bảo đảm là cho phép bên nhận thế chấp được nhận chính tài sản thế chấp để thực hành tính sổ khoản nợ có đảm bảo hay Tổ quản lý, thanh lý tài sản tổ chức bán đấu giá tài sản đảm bảo để thu hồi tiền thanh toán nợ cho chủ có bảo đảm? Chủ nợ có tài sản bảo đảm có được quyền đề nghị thẩm phán đảm nhận thủ tục vỡ nợ, Tổ quản lý, thanh lý tài sản cho phép xử lý tài sản đảm bảo, hoặc yêu cầu Tổ xử lý tài sản bảo đảm để thu hồi khoản nợ đến hạn ngay sau khi nhận được quyết định mở thủ tục vỡ nợ đối với DN lâm vào tình trạng vỡ nợ đang có khoản nợ đến hạn hay không… ngoại giả, DN bị đề nghị tuyên bố vỡ nợ thường gặp khó khăn trong việc thu hồi các khoản nợ khi thực tại một số đơn vị mắc nợ đã tự giải thể, chuyển trụ sở nhưng không thông báo; một số cá nhân chủ nghĩa không có địa chỉ cụ thể, rõ ràng hoặc không còn ở nơi ngụ.
(*) Ban Pháp chế - Phòng thương nghiệp và Công nghiệp Việt Nam Nguyễn Thị Diệu hường (*). Nguyên cớ, trước tiên xuất phát từ chính thành phần tạo nên tổ này. Nhưng khi bán chuyển nhượng nhà xưởng với diện tích đất, thì tổ quản lý thanh lý tài sản chẳng thể chuyển nhượng quyền sử dụng đất vì Luật Đất đai không cho phép. Nhưng để được đối trừ nợ, lại phải qua một thủ tục khác là thủ tục xử lý tài sản phá sản.
Việc thay thế một tập thể thành một cá nhân sẽ tạo cơ chế linh hoạt trong hoạt động. Cho nên, giá trị tài sản được xác định thường không chuẩn xác.
Nếu việc bán tài sản thế chấp được giải quyết tách rời với các thủ tục thanh lý tài sản và thanh toán nợ của DN, bên nhận thế chấp rất có thể sẽ ép DN lâm vào tình trạng phá sản phải bán tài sản với mức giá không như mong muốn. Việc áp dụng cứng nhắc phương thức xử lý tài sản này, trên thực tại, trong một số trường hợp, vừa gây hoang phí, tăng tổn phí giải quyết phá sản, vừa làm cho thủ tục trở nên kéo dài, thậm chí là bế tắc.
Bởi, tài sản của DN lâm vào tình trạng vỡ nợ không phải loại nào cũng hạp với phương thức đấu giá và với việc tiêu hao trong thời kì quá dài khiến việc bán đấu giá không tìm được người mua, bán đi, bán lại vừa tốn về chi phí tổ chức, bảo quản tài sản, vừa kéo dài thời kì giải quyết.
Ví dụ, không quy định phương thức xử lý cho trường hợp, các khoản nợ phải thu khi con nợ không có mặt tại địa phương và không xác định được ở đâu, hoặc đối với con nợ cố tình vắng mặt trong đối chiếu nợ; hướng xử lý đối với trường hợp các khoản nợ phải trả, các khoản nợ phải thu nảy sinh từ tranh chấp với DN yêu cầu tuyên bố DN vỡ nợ mà chẳng thể thỏa thuận được; chưa có quy định về việc thu hồi nợ của DN bị tuyên bố phá sản với những người nợ DN? Bất cập trong thủ tục thanh lý tài sản Có thể cho rằng, xử lý tài sản gắn liền với quyền sử dụng đất, là một trong những “vấn đề nhức nhối” khiến cho tình trạng xử lý tài sản của doanh nghiệp lâm vào tình trạng phá sản nhiều khi “đi vào ngõ cụt”.
Luật cần phải phân tách các loại tài sản và quy định nhiều phương thức bán tài sản hơn để bảo đảm việc xử lý tài sản được mau chóng và hiệu quả. Về lý thuyết, sự có mặt đầy đủ của các thành phần và cơ chế hoạt động như trên sẽ đảm bảo và dung hòa được quyền lợi của các bên can dự trong giải quyết vụ việc vỡ nợ.
Do đó, phần nhà xưởng nếu không gắn với quyền dùng đất, thì không bán được, hoặc bán theo giá giá rất thấp. Trong quyết định này, Tòa án sẽ ghi rõ số nợ phải thu còn lại mà Tòa án đã ra quyết định thu hồi nợ.
Theo quy định của Luật vỡ nợ, trách nhiệm và quyền hạn của tổ chức này rất quan trọng, trong đó có những nhiệm vụ yêu cầu ở trình độ chuyên môn về kế toán, tài chính của các thành viên, như định giá tài sản; lập bảng kê toàn bộ tài sản hiện có của DN; quản lý tài sản, tài liệu, sổ kế toán của DN… Đặc biệt, tổ này có quyền về định giá tài sản đối với tổng giá trị tài sản hiện có của DN dưới 30 tỷ đồng, Tổ thành lập Hội đồng định giá tài sản với sự tham dự của Tổ trưởng Tổ quản lý, thanh lý tài sản, đại diện một số cơ quan khác có liên can; đại diện chủ nợ của DN lâm vào tình trạng vỡ nợ; đại diện công đoàn, hoặc đại diện người lao động và quyết định theo phần đông.
Điều này có thể dẫn tới hiện tượng, giá được xác định thấp hơn giá trị thật, khiến DN phá sản, cũng như các chủ nợ bị thiệt hại; giá được xác định quá cao, khiến việc thanh lý được tài sản gặp khó khăn, tài sản không bán được đồng nghĩa với việc DN không thể bị tuyên phá sản, chủ nợ không đòi được nợ, DN muốn “chết” cũng không được “chết”… Khó trong xử lý tài sản đảm bảo và thu hồi nợ Quy định xử lý các khoản nợ được đảm bảo bằng tài sản thế chấp, hoặc cầm tại Điều 35, Luật phá sản chưa hợp lý.
Trong thực tiễn, các DN khi vay tiền tài các tổ chức tín dụng, đã thế chấp nhà xưởng gắn liền với đất có quyền sử dụng đất với thời hạn lâu dài. Một số kiến nghị Theo kinh nghiệm của một số nước trên thế giới, việc giám sát, quản lý tài sản của DN nên giao cho một chủ thể là quản tài viên - người thực hiện các nhiệm vụ về quản lý tài sản của DN lâm vào tình trạng vỡ nợ cho đến thời điểm thanh lý tài sản.
Về bán đấu giá tài sản, thực tại đã chỉ ra rằng, không phải tài sản nào của DN cũng thích hợp cho phương thức bán đấu giá. Có đơn vị vừa là con nợ, vừa là chủ nợ, thì họ xin được đối trừ. Về vấn đề chẳng thể bán hết tài sản của DN, nên không thể tuyên bố DN phá sản, có thể giải quyết theo hướng, sau khi bán hết tài sản, mặc dầu còn một số tiền nợ chưa thu được của những người mắc nợ DN bị đề nghị vỡ nợ, Tòa án vẫn ra quyết định tuyên bố vỡ nợ.
Nhìn vào thành phần của hội đồng này, có thể thấy, phần nhiều là những người không có nghiệp vụ về tài chính, đủ trình độ để định giá về tài sản.
Tuy nhiên, đây lại là một trong những điểm “vướng” nhất của Luật vỡ nợ năm 2004. Hơn nữa, sẽ giải quyết được “lo ngại” về trình độ của chủ thể thực hành nhiệm vụ này, cũng như những mâu thuẫn giữa các văn bản luật pháp trong hoạt động của các thành viên Tổ quản lý, thanh lý tài sản.
Vấn đề này đặc biệt khó khăn khi can dự đến DN nhà nước, bởi trong quá trình kinh doanh, DN nhà nước được giao đất, mua đất, nhưng khi thanh lý tài sản thông thường, chủ sở hữu DN quốc gia không đồng ý cho bán đất, vì cho rằng, cội nguồn đất từ vốn quốc gia. Ảnh: Hà Thanh Hoạt động của Tổ quản lý, thanh lý tài sản không hiệu quả Tổ quản lý, thanh lý tài sản đóng vai trò rất quan trọng trong quy trình giải quyết thủ tục phá sản, đặc biệt là tuổi xử lý tài sản và là một trong những nguyên tố có tính quyết định trong sự “thành bại” của việc giải quyết các vấn đề liên quan đến tài sản của DN lâm vào tình trạng phá sản.
Cũng phải nhấn mạnh rằng, các quy định tại Luật vỡ nợ, đặc biệt là nội dung xử lý tài sản của DN lâm vào tình trạng phá sản liên can đến quy định của nhiều văn bản khác nhau, như Luật Đất đai, Luật Thi hành án dân sự, Bộ luật Dân sự… Do đó, để giải quyết được vướng mắc về xử lý tài sản, cần phải xét tính đồng bộ của các văn bản khác, qua đó, kiến nghị sửa đổi để tìm được giải pháp hài hòa nhất.
Rất nhiều câu hỏi treo chưa có câu trả lời. Tuy nhiên, trên thực tại, chính điều này lại khiến Tổ quản lý, thanh lý tài sản hoạt động kém hiệu quả, bởi sự liên kết lỏng lẻo của các thành viên phát xuất từ thuộc tính kiêm nhiệm và đổi thay liên tục của các thành viên.
Luật Giá năm 2012 đã có hiệu lực từ ngày 1/1/2013, là một bước hoàn thiện về khung pháp lý cho hoạt động của các tổ chức giám định giá. Việc giám sát, quản lý tài sản của doanh nghiệp nên giao cho một chủ thể là quản tài viên.
Hiện tại, cũng như trong mai sau, các tổ chức định giá sẽ phát triển và có thể phụ trách được việc định giá các tài sản này. Can hệ đến phần định giá tài sản, cần có sự tham gia của các tổ chức định giá chuyên nghiệp vào việc định giá các tài sản của DN lâm vào tình trạng phá sản để giải quyết tình trạng các tài sản được định giá thiếu chính xác gây thiệt hại cho cả con nợ và chủ nợ.
Khó khăn hệ trọng đến việc thu hồi nợ đối với cá nhân chủ nghĩa, tổ chức còn mắc nợ DN lâm vào tình trạng phá sản do quy định tại Luật phá sản 2004 là chưa rõ ràng. Một vấn đề bất cập nữa trong thủ tục thanh lý tài sản đó chỉ là phương thức xử lý tài sản của DN bằng hình thức đấu giá. Bất cập này khiến thủ tục giải quyết phá sản kéo dài, nhiều khi không thực hành được, dẫn đến tình trạng DN không thể bị tuyên bố vỡ nợ, chủ nợ không thu hồi được tài sản, con nợ thì “chết không được chôn”.
Thứ nhất, không rõ việc xử lý tài sản thế chấp là tách rời hay thực hành chung với các thủ tục thanh lý nợ. Cơ quan Thi hành án tiếp chuyện thực hành việc thu hồi nợ theo quyết định tuyên bố vỡ nợ và sẽ phân chia cho các chủ nợ theo tỷ lệ đã có tại quyết định phân chia tài sản ban sơ.
Một vấn đề nữa đó là, sự không tương hợp giữa trình độ của các thành viên trong Tổ với trách nhiệm mà tổ này phải “gánh vác” là câu chuyện lớn. Theo quy định tại Luật phá sản năm 2004, thì thành phần của Tổ quản lý, thanh lý tài sản khá toàn diện, bao gồm đại diện từ phía cơ quan nhà nước có trách nhiệm trong giải quyết thủ tục vỡ nợ (cơ quan thi hành án, tòa án), đại diện của những người có quyền và bổn phận liên hệ (chủ nợ, con nợ, công đoàn) và hoạt động theo cơ chế các phiên họp, quyết định theo phần nhiều.
Cũng có nhiều trường hợp, tài sản gắn liền với quyền sử dụng đất của DN lâm vào tình trạng vỡ nợ lại không phải là tài sản của DN, như ở lâm trường, nhiều nhà cửa, công trình kiến trúc, rừng trồng, cây công nghiệp… trên đất lại của cán bộ, công nhân viên không phải của DN, nên Tòa án rất khó xử lý.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét